Podłoga drewniana olejowana czy lakierowana? Wygląd, odporność, odnawianie

Dwie deski z tego samego dębu, z tej samej partii, po kilku latach w domu mogą wyglądać zupełnie inaczej. Jedna ma równy, satynowy połysk i kilka jasnych rys przy stole. Druga jest matowa, ciepła w dotyku, w przedpokoju odrobinę przyciemniona, ale bez widocznych zadrapań. Różnicę robi wykończenie, a wybór między olejem a lakierem przesądza o tym, jak będziesz z podłogą żyć na co dzień.

Powłoka albo impregnacja: jak działają lakier i olej

Lakier tworzy na drewnie cienką, twardą warstwę. Woda, piasek i obcasy trafiają najpierw w nią, a drewno pozostaje pod spodem, oddzielone od świata. W domach stosuje się dziś przede wszystkim lakiery wodne, które mniej pachną i pozwalają szybciej wrócić do pomieszczeń niż dawne lakiery rozpuszczalnikowe. Do wyboru jest stopień połysku, od głębokiego matu po wysoki połysk.

Olej działa inaczej: wnika w pory drewna i utwardza jego wierzchnią warstwę, nie budując na powierzchni filmu. Często stosuje się olejowosk, czyli olej z dodatkiem twardych wosków, który nieco lepiej znosi plamy. Drewno zostaje otwarte, pod stopą czuć jego strukturę, a podłoga ma naturalny, matowy wygląd.

Przy deskach kupowanych gotowych decyzja zapada w chwili wyboru produktu. Wiele desek warstwowych przychodzi od producenta wykończonych fabrycznie, lakierem albo olejem, i układa się je bez szlifowania. Podłogę z surowego drewna wykańcza się dopiero po ułożeniu i wyszlifowaniu, więc tu wybór można odłożyć na później.

Wykończenie zmienia też kolor. Olej zwykle pogłębia barwę i wydobywa rysunek słojów, przez co dąb wydaje się cieplejszy niż surowa deska. Bezbarwny lakier wodny zmienia odcień mniej, a w głębokim macie podłoga wygląda niemal jak nielakierowane drewno. Są też oleje barwione, na przykład z białym pigmentem, który ogranicza naturalne żółknięcie dębu. Każde drewno i tak zmienia odcień pod wpływem światła, więc miejsce po dywanie bywa przez jakiś czas jaśniejsze od reszty.

Jak każde wykończenie znosi codzienność

Na lakierze rysa jest rysą w powłoce: przy świetle padającym z boku widać jasną kreskę, zwłaszcza na ciemnym kolorze i w wysokim połysku. Za to rozlany sok czy woda z doniczki zostają na powierzchni i wystarczy je wytrzeć. Lakier wybacza też rzadsze mycie i brak systematycznej pielęgnacji.

Olejowana podłoga jest bardziej wymagająca przy plamach. Tłuszcz albo czerwone wino trzeba wytrzeć od razu, szczególnie na świeżo zaolejowanym drewnie. Drobne rysy giną natomiast w rysunku słojów i z czasem tworzą coś w rodzaju patyny, którą wiele osób lubi bardziej niż zupełnie gładką taflę.

Dobrze więc pomyśleć o konkretnych pomieszczeniach. W salonie i sypialni oba wykończenia sprawdzą się bez problemu. W kuchni lakier lepiej znosi rozlane płyny, a olej wymaga szybkiej reakcji. W przedpokoju, gdzie z butami wchodzi piasek, lakier przeciera się pasami, a olej łatwiej odświeżyć miejscowo. Przy ogrzewaniu podłogowym ważniejszy od wykończenia jest rodzaj deski, o czym piszemy w poradniku jaka podłoga na ogrzewanie podłogowe.

Olej i lakier w jednej tabeli

Pielęgnacja: ten sam mop, inne środki

Część zasad jest wspólna. Piasek działa na drewno jak papier ścierny, więc wycieraczka przy wejściu i regularne odkurzanie miękką końcówką chronią obie podłogi. Myje się je na lekko wilgotno, mopem z mikrofibry, nigdy na mokro i nigdy mopem parowym. Pod nogi krzeseł i stołu przyklej filcowe podkładki, a pod fotel na kółkach połóż matę.

Różnica dotyczy środków. Do lakieru stosuje się płyny przeznaczone do podłóg lakierowanych, czasem z dodatkiem odświeżającym powłokę. Podłogę olejowaną myje się mydłem lub płynem do drewna olejowanego, który przy okazji ją dokarmia, a co jakiś czas nakłada się olej pielęgnacyjny. Jak często, podaje producent oleju - w pasach ruchu przy drzwiach zwykle częściej niż pod kanapą.

Obie podłogi lubią też stabilny klimat. Zimą, gdy ogrzewanie wysusza powietrze, między deskami pojawiają się szczeliny, które latem się zamykają. Nawilżacz utrzymujący wilgotność w okolicach 40-60% ogranicza ten efekt niezależnie od wykończenia.

Odnowienie po latach i zmiana zdania

Tu olej ma wyraźną przewagę. Zarysowane miejsce można lekko przeszlifować i zaolejować bez ruszania reszty pokoju, a całość odświeża się kolejną warstwą oleju po dokładnym umyciu. Lakieru nie da się tak połatać, bo nowa powłoka odcina się od starej. Gdy jest przetarta do drewna, podłogę cyklinuje się i lakieruje od nowa - jak to wygląda, opisujemy w tekście o cyklinowaniu podłogi drewnianej.

Zmiana wykończenia jest możliwa w obie strony, ale zawsze przez cyklinowanie do czystego drewna. Olej siedzi w porach, więc lakier położony na zaolejowaną deskę słabo by się trzymał. Z lakierowanej podłogi trzeba z kolei zdjąć całą powłokę, żeby olej miał w co wniknąć.

Jak wybrać pod siebie

Lakier jest dla tych, którzy chcą podłogę umyć i o niej zapomnieć, mają w domu dzieci, psa i duży ruch, a jednocześnie godzą się z tym, że kiedyś przyjdzie czas na większą renowację. Olej wybierają osoby, które lubią naturalne drewno, akceptują regularną pielęgnację i wolą drobne zabiegi co jakiś czas niż jeden duży remont po latach.

W mieszkaniu na wynajem albo w domu, w którym nikt nie ma ochoty na regularne zabiegi, bezpieczniejszy jest lakier. Zaniedbana podłoga olejowana szybko traci kolor w pasach ruchu i zaczyna chłonąć brud, a wtedy zwykła pielęgnacja przestaje wystarczać. Z kolei w starym domu z deskami litymi olej dobrze współgra z charakterem wnętrza i pozwala odnawiać podłogę etapami, pokój po pokoju.

Deski Jawor Parkiet możesz obejrzeć w salonie przy Krakowskiej 19A w Andrychowie i zapytać o dostępne wykończenia. O tym, jakie podłogi układamy, przeczytasz na stronie podłogi drewniane, winylowe i laminowane.